Խաղում ենք "Batalla de Letras" Էջմիածնի Էօրնեկեան վարժարանի սովորողների հետ

Մեր ստեղծած իսպաներեն ուսուցողական խաղը ներկայացնելու համար եղանք Էջմիածնի Էօրնեկեան վարժարանում։ Այն ներկայացրեցինք վեցերորդ դասարանի սովորողներին, և կարող եմ հանգիստ ասել, որ բոլորը անխտիր ոգևորված էին խաղով։ Նախ շրջեցինք դպրոցով, ծանոթացանք իրենց կրթական միջավայրին։ Հետո մի վեցերորդ դասարանի աշակերտների խմբին փորձեցինք բացատրել խաղը։ Ասեմ, սովորողները, շատ արագ ընկալեցին խաղի կանոնները, և սկսեցին բոլոր հարցերի համար իսպաներենով պատասխաններ գտնել։ Բոլորը հավաքվել էին մի սեղանի շուրջ և փորձում էին օգնել իրենց գիտելիքներով։ Խաղի առավելություններից մեկն այն է, որ հարցերը չունեն մեկ ճիշտ պատասխան, բոլոր հարցերը այնպես ենք կազմել, որպեսզի խաղացողը՝ այս դեպքում աշակերտը, կարողանա փնտրել մեկից ավելի տարբերակներ։ Եվ իրոք, հարցը կարդալուց հետո, մի պատասխան միայն չէր լսվում, բոլորը փորձում էին իրենց իմացած գիտելիքները իրենց մեջ գտնելով, փորփրելով օգտագործել խաղի շրջանակներում։ Մեզ համար էլ էր շատ հետաքրքիր, թե ինչպես կընդունեն մեր ստեղծած խաղը իսպաներեն սովորողները, արդյոք նրանց համար արդյունավետ կլինի, հետաքրքիր և հասանելի։ Իսպաներեն ուսուցանող դպրոցները Հայաստանում շատ չեն, և այն դպրոցները, որոնք աշխատում են սովորողին տալ իսպաներենի ուսուցում, շատ ժամանակ միայն կենտրոնանում են լեզվի կանոների վրա։ Մոռնալով լեզու սովորելու ամենահաճելի և, ըստ իս, ամենաարդյունավետ ձևի մասին` մշակույթին ծանոթանալու միջոցով լեզուն սովորելը։ Եվ խաղը տրամադրում է սովորողին լայն իմացություն ոչ միայն Իսպանիայի, այլ ամբողջ իսպանախոս աշխարհի մասին։ Այսպիսով, համարում եմ մեր այցը հաջող և արդյունավետ և մեր, և սովորողների համար:



Իրանական ժամանակակից պոեզիա

Երկու- երեք տող, որոնցում ասվում է ամեն ինչ: Երկու- երեք տող, և պոետից դեպի ընթերցող մի ուժեղ կապ: Մի գաղափար, մի միտք, որը ընթերցողին է տրվում: Այդ մի քանի տողում երևում է մի ամբողջ երկրի մշակույթ, արվեստ և սեր դեպի պոեզիան: Սիրում եմ այդ մեծ կապը, որը սահմանվում է պոետի և ընթերցողի մեջ: Հաստատ գիտեմ, որ այս կապը ինձ դրդելու է գտնելու, փորփրելու այս մշակույթից թողած գանձը:

Տիար Բլեյանին ուղված հարցերը «Թրանսփերանսի Ինթերնեշնլ» ՀԿ-ից


Տիար Բլեյանը վերջերս հրապարակել էր «Թրանսփերանսի Ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնից իրեն  ուղղված հարցերին պատասխանները ,որպիսի այն լինի, ինչպես ինքն է նշում, հակակոռուպցիոն… 
Հարցերի շարքը վերաբերում է հակակոռուպցիոն  կրթությանը, նրան, թե ինչ փոփոխություններ կարող են լինել հասարակության վարքում, որպես հակակոռուպցիոն կրթության արդյունք կամ ներդրում։  Տիար Բլեյանը առաջ է բերում կրթահամալիրի փորձը այսօրվա Հայաստանում։ Կրթահամալիրում բոլորը հարկ եղած չափով տեղեկացված են կրթահամիլի գործունեության մասին։ Աշխատողի համար բաց է բոլոր փուլերում համակարգը՝ ընդունելությունից մինչ ազատում։ Մի խոսքով՝ ամեն ինչ արվում է թափանցիկ, սկսած ուսուցման ձևից, գնահտաման համակարգից և նախագծային ուսումից ամեն ինչ հասանելի է յուրաքանչյուրին։ Հարց կա, թե որ թիրախային խմբին պետք է ուղղված լինի հակաոռուպցիոն կրթությունը։ Տիարը նշում է, որ ուսուցիչն է կրթական կազմակերպության գլխավոր գործող անձը, այդ իսկ պատճառով նրան պետք է ուղղված լինի։ Իսկ սովորողների համար այն պետք է մատչելի լինի, որպեսզի յուրաքանչյուրին հասանելի լինի։ Կարևոր է միջավայրը, մարդ պետք է դրական միջավայրում աշխատի՝ փորձելով այն կատարելագործել անընդհատհ։ Նա ասում է, որ կրթահամալիրը կարող է իր փորձը տարածել այն մարդանց մեջ, ովքեր ցանկանում են, նաև կարևոր է փոխադարձ ցանկությունը, պետք է լինի պահանջարկ։
Ես էլ եմ կարծում, որ հակակոռուպցիոն  կրթական համակարգը նոր սերունդ ձևավորելու համար շատ կարևոր է։ Եվ եթե ցանկանում ենք իրական փոփոխություն տեսնել, պետք է մեր մեջից կարողանանք հանել կոռուպցիան, որպեսզի հաջորդ սերունդում լինի փոփոխություն։

Ամերիկացիներին «Ամուլսարի» հարցը հանգիստ չի տալիս


Image result for Ամուլսար պոչամբարՕրեր առաջ Ամերիկյան «Քարնեգի» հիմնադրամն հրապարակել է  մի հոդված, որը անդրադառնում է Հայաստանին տրամադրող օժանդակության մեծացման մասին, եվ այդպիսով խթանել Արևմուտոից եկող ներդրումները Հայաստանում։
Հայաստանի նոր կառաավարության կարևոր նպատակներից մեկն է Ամուլսար հանքի իրավիճակը հստակացնել։ Հայաստանը կարիք ունի ներդրումների, սակայն «Լիդիան Արմենիայի» շահագործումից առաջած խնդիրները դառնում են պատճառ օտարերկրյա ներդրողների համար, որպեսզի չներդրեն։  Ներդրողների համար շատ կարևոր է «Ամուլսարի»  ճակատագիրը։ Հոդվածում նշվում է՝ Հայաստանը կարո՞ղ է օգնության կարիք ունեցող երկրների կատեգորիայից վերջապես տեղափոխվել տնտեսական և գործածար հարաբերությունների իրականացնող երկրի կատեգորիաի, թե՞ ոչ։
<<Իրատես>> թերթի աղղյուրների համաձայն, իշախանությունները համաձայն են, խնդրի լուծումը հոգուտ «Լիդիան Արմենիայի» ընկերության, որպեսզի օտարերկրյա ներդրողները հանգիստ կարողանան ներդրել։ Իսկ այժմ նրանք սպասում են իրավիճակի մեղմացվանը, որպեսզի հետագայում կարողանան խոսել հանքի շահագործման դրական կետերից։

Մեծարենց


Անհուսության դալուկն հագած տժգո՜ւյն վարդեր,
Զձեզ հավետ պիտի սիրեմ ես սրտագին.
Ու միշտ սիրել պիտի չուզե իմ դառն հոգին,
Կարմիր ու ձյուն ճերմակ վարդերն ուրախաբեր:



Անհույսության դալուկը հագած դժգույն վարդեր,
ձզ հավետ պիտի սիրեմ ես սրտագին․
Ու միշտ չպիտի ուզի իմ դառ հոգին,
Կարմիր ու ձյուր ճերմակ վարդերն ուրախաբեր



Կսկիծ կայ սրտիս մէջը վիրաւոր
Զոր արեւին լո՜յսն անգամ չի բուԺեր.
Խորունկ ու ցաւոտ մորմոքում մը որ՝
Ա՜հ, պիտի լայննա՜յ երբ իջնէ գիշեր


կսկիծ կա սրտիս մեջ վիրավոր
որ արևի լույսն աննգամ չի բուժի
խորունկ ու ցավոտ մորմոքում է մի որ
ահ, պիտի լայնանա երբ իջնի գիշեր

Տերյանի մենությունը․

Սև գիշերն իջավ իր անհայտ գահից
Եվ մութով լցրեց երկինք ու գետին
Խավարեց հեռվում փարոսը հետին.—
Սասանում եմ ես ջրերի ահից։
Շողում են, դողում աղմուկով զվարթ,
Անխոս քարանում ու նորից խաղում,
Անդունդից ելնում, դեմքիս ծիծաղում,
Խուլ շառաչում են — լարում են թակարդ...
Նավը ճեղքում է ջրի հայելին,
Ւր ցուրտ աչքերով ծովն է նայում ինձ,
Կտրված եմ ես երկնից ու հողից —
Ւր թելն է մանում անխուսափելին։
Գերի է նավըս անակնկալին.

Մութով կտրված երկնից ու հողից...


Բյուր մարդոց մեջ,
Պաղ մարդոց մեջ,
Որպես տրտում
Անապատում —
Մենակությո՜ւն,
Մենակությո՜ւն...

Ախ, այս տրտում,
Երկրի ցրտում
Անլուր ընկան,
Անխոս հանգան
Երկնքի հուշ
Երգերս անուշ։

Եվ իմ հոգում,
Ցուրտ ու միգում,
Խինդը մեռավ,
Բախտը մարավ
Անվերադարձ,
Անվերադա՜րձ...


Անորոշության և  ապագայում սպասվող անակնկալներից անտեղյակ։ Անկայուն է իր հոգին, իր կյանքը։ Մոլորված է իր բաց ծովում, իր աշխարհում։ Առաջ է գնում, կամ ավելի ճիշտ առաջ է նրան տանում կյանքը և նա ուղղակի աչքերը փակ գուշակում է իր ուղությունը։ Մթության մեջ, երբեք քո քայլերը վստահ չեն լինում, և անվստահ քայլերը լինում են ոչ հստակ։ Նավը ծովի վրա գալիս գնում է, ծովը նրան բերում տանում է։ Նրանից այժմ ոչ մի բան կախված չէ, նա ընդհամենը կարող է վախվորած մենության մեջ սպասել անակնկալին։ Մենությունն բառը ասելիս, ավելի շատ ինքս իմ միջի խուցն եմ պատկերացնում։ Բայց դա այդպես չէ, մենությունը լինում է տարբեր։ Օրինակ այս բանաստեղծության մեջ նկարագրված մենությունը, ավելի խափուսիկ է, ավելի մութ ու լուռ, ականջներդ վախից միայն լսում են անակնկալի սպասումին ,որը  իր հետ մի նոր փորձություն է բերում։ Իսկ ուրիշ բանաստեղծություններում Տերյանը ուրիշ մենության մասին է խոսում։ Միապաղաղ մենության։ Այ անապատում գտնվող մենության մասին, որը իր մեջ չունի սպասում, որում դու իրոք մենակ ես, առանց եկողի սպասումին, առանց անակնկալի։

Ֆիլմի և գրականության կիրառումը իսպաներ լեզվի ուսուցման մեջ

Բոլոր սովորողները ունեն Լեզու սովորելու իրենց ձևը։ Մեկը սիրում է դասագրքով առաջ գնալ, մեկը սիրում է մշակույթին ծանոթանալով, մեկիը ավելի լավ է կարողանում լեզուն սովորել ազատ շփումով։ Սովորելու ձևերը շատ տարբեր են։ Օրինակ՝ ես նախընտրում եմ մշակույթին ծանոթանալը, գրականության և ֆիլմերի միջոցով, կարդալով և լսելով և ինքս տեքստ ստեղծելով։ Ինձ թվում է՝ այդպես ավելի մեծ արդյունքի եմ հասնում: Մարտի քսանմեկին Բրյուսովի անվան համալսարանում տեղի ունեցավ, հերթական սեմինարը՝ «Ինչպես կիրառել գրականությունը և ֆիլմը իսպաներենի ուսուցման մեջ» թեմայով։ Սեմինարը անցկացնում էին Բուենոս Այրեսի համալսարանի երկու դասախոս։ Ամբողջովին իսպաներ էր, դրա համար այդքան վստահ չեմ,թե ինչ հասկացել եմ, ճիշտ է, բայց ընդհանուր առմամբ, կարելի է ասել, հասկացել եմ։ Սովորողի մեջ ավելի մեծ մոտիվացիա է առաջանում, երբ դասագրքից շեղվում ենք և մենք ենք որոշում թե հաջորդը ինչ թեմա ենք ուզում անցնել, մենք ենք որոշում, թե որ բառերն են մեզ պետք և որոնք ենք ցանկանում իմանալ։ Ճանաչելով իսպանալեզու գրողներին՝ անգամ նրանց գրերի հայերեն կարդալը շատ կարևոր է։ Դա ծանոթացում է այն լեզվի մշակույթին, որը ուսումնասիրում ես։ Այդպես օ նաև, երբ դիտում ենք տարբեր ֆիլմեր, անգամ եթե չենք հասկանում ոչինիչ։ Ամեն ինչն էլ ժամանակ է պահանջում։